Thursday, February 2, 2017

henüz varmış bir Tibetli rahip

Yaratıcılık konusunda, değeri ve kaynakları dışında, daha az sorulan bir soru var: Bizimle olan ilişkisi. Günlerden bir gün bir akşam, Avustralya’ya henüz varmış bir Tibetli rahip ile Melbourne South Yarra’da Chapel caddesinden aşağı yürüyordum. Namgyel, Melbourne’da bir budist merkezi tarafından Çin’den davet edilmiştir. Kendisi geldiği şehre alışıyorken, bu sayısız gezintilerimizden sadece biriydi. Caddenin karşısında aydınlık bir dükkânın içinde küçük bir grup görünce göz atmak için uğrayıverdik. Dükkanın içinde insanların ellerinde beyaz şarap ile etrafta durdukları küçük bir butik galeriydi ve devam eden bir açılış vardı. ‘’Bu sana ilginç gelebilir’’ dedim, ressam olduğunu bildiğim için, ‘’Hadi içeri girelim’’. O bir rahip olduğundan ve zaten davetsiz misafir olduğumuzdan şarap almadık. Duvarın etrafından ilerledik. Avustralya’da genelde modern, öz veya çağdaşa karşı olarak ‘’gerçekçi’’ ya da ‘’geleneksel resim’’ olarak tarif edilen bir stilde yaklaşık yirmi adet sulu boya, deniz manzaraları vardı. Her biri bir dizüstü ekranından biraz daha büyük bir boyuttaydı ‘’Ne içindi bu?’’ diye sordu bana oradan çıkınca. ‘’Serginin ilk gecesi’’ diye açıkladım. ‘’Yok, yani resimler ne için?’’ ‘’Onlar satılık,” dedim. ‘’Onu biliyorum,’’ diye cevapladı, ‘’Ama neden? Neden insanlar onları satın alıyor?’’ ‘’Bakması güzel oluyor, değil mi? ‘’ dedim. Namgyel bir sanatçı olmasına rağmen daha önce bir galeride hiç bulunmadı ve dini olmayan bir sanat ile hiç karşılaşmadı. Sanat çalışmasının belli bir amacı var ve bu hoş bir manzara oluşturmak değil. Bu olayı, sanatın çağdaş toplumda yerli, veya uluslararası- nasıl algılandığını göstermek için anlatıyorum. Bu farklılık bizi nereye götürüyor? Cevap olarak basitçe ‘’Herkesin fikri kendine’’, ‘’zevkler ve renkler tartışılmaz’’ diyebiliriz. Bunlara benzer cevaplar bizim sanatla olan ilişkimiz konusunu sürüncemede bırakır. Sanatın üç dönemi Batı sanatının yakın tarihinde genel olarak 3 dönem vardır. Fransız filozof Jacques Ranciere onlara ‘’sanatın üç rejimi’’ adını koydu: etik, temsili, estetik Etik rejime örnek olarak, görüntülerin ‘’ gerçekliği ve toplum ve kişilerin dünya görüşlerine etkisi sorgulandığı’’ thanka ressamı Namgyel’in sanatını ele alabiliriz. Sulu boya deniz manzaraları temsili rejime aittir ve ‘’benzetme alanı bir takım içsel normlara konudur.’’ Estetik rejim ile önceki normlar yıkılıp, yerine sanat eserine bağlı değil de, deneyim tarzında bir çeşit özerklik ortaya çıkıyor. Bu son biçimde, Namgyel ve sulu boyacı, dini resim ve görüntüyü arkada bırakıyoruz. Tarihsel sanatı anlamlı bulabiliyoruz, fakat şu an farklı bir arayış içindeyiz. Özümüzde kökten bir değişim istiyoruz. Ranciere’e göre üç sorunsal daha doğuyor. Sanat yaşam olabilir. Yaşam sanat olabilir. Sanat ve yaşam niteliklerini değiştirebilirler. Yaşam ile sanat arasındaki değiş tokuş Yaşam ile sanatın örtüşmesi konusundaki bahis birçok farklı yoldan yorumlanabilir. Ayrıca Rancier’in tanımladığı tür yaşama dönebilmesi için sanatın yaşamdan ayrılması gerekliliği bağlamında çelişkili bir konu. Bölümlere ayrılıp, din kiliseye gitti, sanat ise müzelerde yaşandı. Bir sanatçı olarak hayatı yaşamak, etrafımızda egemen olan başarının baskın normlarından vazgeçmektir. Özellikle müze yöneticileri ve idareciler yüksek’ maaşlar alırken bu fedakârlığı gösteren kişiler için hayat çok da romantik görünmeyebilir. Aslında hepimiz aynı haklara sahip olsak nasıl olurdu? Böylece Georges Bataille’in ilk olarak 1949’da yayınlanan bir ekonomi teorisi olan Accursed Share’de ‘’hayat coşkusuna çevrilmiş enerji fazlası’’ konusunu işlediği sürrealist ekonomisine dönüyoruz. Anlaşılması güç ve özlü bir konu, onun fikirleri tek bir farkındalıktan gelişiyor: Canlı maddeyi ve insan soyunu temel problemleri ile sunan ihtiyaç değil, tam tersi, lükstür. Bunun sanatçı ve yaratıcılık ile ne ilgisi var? Accursed Share boyunca Bataille sanatçının, özerk olmayan sanatın kralın etrafındaki mimarların, ressamların, müzisyenlerin ve yazarların oluşturduğu saltanat görüntüsünün, ‘’geleneksel egemen sanata’’ hizmet etmek için seçildiğinin farkında. Sadece birkaç sanatçı, benimsemeden öte, itaatten özgür bir egemen sanat ihtimaline inanmıştı. Bunun bedeli mi? Bataille’in sözlerinde: Bu dünyada, bağımsız sanatın adamı en alışıldık mevki de, yoksullukta, bulunuyor. Sanatın egemenliği o egemenliği kim içinde taşıyorsa onun bu dünyada düşüşlerde olmasını gerektiriyor. Bataille’in ‘’birikim dünyasının sonu olmayan ikiyüzlülüğü ‘’ sözünde dediği gibi buna karşı koymanın başka yolu yoktur. Sanat neden bir çözüm önermek için ortaya çıkar? Bataille’in egemen sanat ve benimsememe konularını aklımızda tutarak, son olarak İtalyan filozof Giorgo Agamben’in Highest Poverty: Monastic Rules and Form of Life (2013) deki fakirlik alanına dönelim. Agamben’in amacı Fransiskan rahiplerinin aidiyet yerine yarar, ötekileştirme yerine yaşam stili tarzında olan mirasını alternatif model alarak üretim, tüketim ve işe yararlılığının kurumsallaştırılmasını sorgulamak. Peki Sanat? Agamben manastırın, sadece onu şekillendirip düzenleyen çileci tekniklerin değil, belkide yaşamın sanat olarak sunulduğu ilk mekan olabileceğini öneriyor. Hem de aidiyet ve yaşam biçimi de içinde bulunuyor. Agamben’in aidiyet yerine yarar, ötekileştirme yerine yaşam biçimi ihtimaline dikkat çekmesi, Bataille’in sanatın iş gücü ve tüketimin arasındaki genel ilişkisinin yıkıcılığı ve ‘’tüm batının yaşam biçimleri tarihsel amaçlarına ulaştığında’’ oluşacak sorunlar ile hepimizin karşı karşıya kalacağımız endişesi ile yakın ilişkilidir. Bu çatışma sanatçının ölçütü olarak sürdürülmüyor; sanatçının varoluşu hepimizin kendimizi nasıl ölçtüğümüz ile ilgili zorlu bir görev haline geliyor.

Wednesday, January 18, 2017

Akciğer

Akciğer fonksiyonunun incelenmesinde basit bir yöntem olan spirometri ile akciğerlere girip çıkan hava ile akciğer hacim ve kapasiteleri kolaylıkla belirlenir.

Akciğer Hacimleri

1) Tidal Volum (Soluk Hacmi): Her normal soluktaki inspirasyon ve ekspirasyon hacmi, yaklaşık 500 ml.
2) İnspirasyon yedek hacmi: Normal inspirasyondan sonra derin bir inspirasyonda normal soluk hacmine ek olarak alınabilen hava hacmi, yaklaşık 3000 ml.
3) Ekspirasyon yedek hacmi: Normal bir ekspirasyondan sonra zorlu bir ekspirasyonla fazladan çıkarılan hava hacmi, yaklaşık 1100 ml.
4) Rezidüel (Tortu)hacim: En zorlu bir ekspirasyondan sonra akciğerde kalan hava hacmidir ve yaklaşık 1200 ml kadardır.

Akciğer Kapasiteleri

Akciğer kapasiteleri hacimlerin iki yada daha fazlasını birlikte değerlendirerek ifade edilir.
1) İnspirasyon kapasitesi: Tital volum ile inspirasyon yedek hacminin toplamıdır, yaklaşık 3500 ml'dir.
2) Fonksiyonel rezidüel kapasite: Ekspirasyon yedek hacmi ile rezidüel volum toplamıdır, yaklaşık 2300 ml dir.
3) Vital kapasite: İnspirasyon yedek hacmi, tidal volum ve ekspirasyon yedek hacminin toplamıdır. Yaklaşık 4600 ml dur.
4) Total akciğer kapasitesi: Vital kapasite ile rezidüel volüm toplamıdır, yaklaşık 5800 ml dir.
Bütün akciğer hacim ve kapasiteleri kadınlarda erkeklerden %20-25 daha azdır.

Akciğer Hacim ve Kapasitelerin Önemi

Hacim ve kapasiteler yatarken azalır, ayakta iken artar. Bu da özellikle anestezi açısından önemlidir.
Rezidüel volüm oksijen ve karbondioksit konsantrasyonunu sabit tutar. Eğer rezidüel volüm olmasa, azalsa veya artsa bu iki parametre (Oksijen ve Karbondioksit) arasında yaşamla bağdaşmayacak kadar fark olur. Bu solunum fizyolojisinin temel kuralıdır.
Vital kapasitede yaşam için gerekli miktar 500-100 ml den fazladır. Bazı kas hastalıkları, medülla spinalis yaralanmalarında, sürekli suni solunum gerektiren hastalarda tedavi için bu değerlerin bilinmesi önemlidir. Yine akciğer gerilme kapasitesini düşüren her hastalıkta (Tbc, kr.astım, kr.bronşit, plorezi, vs.) hastalığın prognozu için vital kapasitenin bilinmesi faydalıdır. Sol kalp hastalıklarında vital kapasite pulmoner ödemin derecesini tayin etmede kullanılır. Anestezi ve Reanimasyon kliniklerinde ise mekanik ventilasyon için akciğer hacim ve kapasitelerinin önemi tartışılmaz bir gerçektir.

Tuesday, December 6, 2016

Mind Messaging: Thoughts Transmitted by Brain-to-Brain Link

In an experiment that sounds more like science fiction than reality, two humans were able to send greetings to each other using only a digital connection linking their brains.
Using noninvasive means, researchers made brain recordings of a person in India thinking the words "hola" and "ciao," and then decoded and emailed the messages to France, where a machine converted the words into brain stimulation in another person, who perceived the signals as flashes of light. From the sequence of flashes, the French recipient was able to successfully interpret the greetings, according to a new study published today (Sept. 5) in the journal PLOS ONE. [Inside the Brain: A Photo Journey Through Time]
The researchers wanted to know if it is possible for two people to communicate by reading out the brain activity of one person and injecting that activity into a second person.
"Could we develop an experiment that would bypass the talking or typing part of [the] Internet and establish direct brain-to-brain communication between subjects located far away from each other, in India and France?" co-author Dr. Alvaro Pascual-Leone said in a statement. Pascual-Leone is a neurologist at Beth Israel Deaconess Medical Center in Boston, and a professor at Harvard Medical School, in Cambridge, Massachusetts.
To answer that question, Pascual-Leone and his colleagues at Starlab Barcelona, in Spain, and Axilum Robotics, in Strasbourg, France, turned to several widely used brain technologies.
Electroencephalogram, or EEG, recordings are taken by placing a cap of electrodes on a person's scalp, and recording the electrical activity of large regions of the brain's cortex. Previous studies have recorded EEG from a person thinking about an action, such as moving his or her arm, while a computer translates the signal into an output used to move a robotic exoskeleton or drive a wheelchair.
In other studies, a method called transcranial magnetic stimulation (TMS) has been used to stimulate parts of the brain by applying tiny electrical currents to the scalp. This causes the neurons in a certain area to fire. For example, TMS can make a person's muscles twitch or can produce flashes of light in his or her visual field.
In the current study, the researchers linked these two processes, EEG recording and TMS. Four healthy volunteers took part in the mind-messaging experiment. One person, (the word sender) was hooked up to an EEG-based brain-computer interface; the other three people (the word recipients) received the messages in the form of TMS, and had to interpret the words based on the flashes they saw.
Using the system, the message sender, in India, transmitted the words "hola" (Spanish for "hello") and "Ciao" (Italian for "hello"/"goodbye") to the message recipients in France, located 5,000 miles (8,000 kilometers) away. All three recipients correctly translated the message, the researchers said.





In a second experiment, with volunteers in Spain and France, the total error rate for message transmission was 15 percent, and more of the error came from decoding the words than from encoding them, the researchers said.
The findings show it is possible to transmit a thought (albeit a very basic one) from one person to another without requiring the transmitter to speak or write, the researchers said.
"We believe these experiments represent an important first step in exploring the feasibility of complementing or bypassing traditional language-based or motor-based communication," Pascual-Leone said.
But the researchers stop short of calling it telepathy. The dictionary defines telepathy as communicating thoughts directly from one mind to another without using words or signals, but most scientists probably have something more sophisticated in mind than producing a light flash that means "hello."
Scientists previously demonstrated a human brain-to-brain connection that allowed one person to transmit a command to move another person's finger. And other experiments have demonstrated a kind of brain-to-brain connection between two rats and between two monkeys. Still, the technology remains in its early stages, most experts agree.